Về miền Tây

Ngày 25 tháng 5 năm 2026 

Cùng về miền Tây

Một buổi sớm tinh mơ đầu hè, nhà mình khởi hành về miền Tây, điểm đến là bến tàu Mỹ Tho đi cù lao Thới Sơn và vườn trái cây ở Bến Tre. Chuyến đi này với mình rất đáng quý vì đây là lần hiếm hoi mình kêu gọi được ba mẹ và Mark, cả nhà cùng đi một chuyến du lịch nhỏ. Ba mẹ mình lớn tuổi rồi, vốn không chịu đi đâu xa cả, thương con cháu lắm nên chuyến này mới ráng đi.

Trên đường, hoa bò cạp vàng và phượng đỏ thay nhau tô điểm những lửa màu rực rỡ như đang hân hoan chào đón mùa hè. Khi càng gần đến nơi, dừa và chuối càng được trồng nhiều xanh mướt.

Mình tìm được một quán cơm tấm và hủ tíu Mỹ Tho ngon, sạch gần bến tàu để cả nhà dùng bữa sáng trước khi bắt đầu tour tham quan. 

"Viên ngọc xanh" giữa lòng sông

Mà nói bạn đừng cười chứ mình từng không biết nghĩa “cù lao” là gì. Khi hiểu cù lao là vùng đất được bồi đắp giữa sông rồi, mình lại thắc mắc sự khác biệt giữa đảo và cù lao, vì sao nhiều dự án bất động sản xây trên vùng đất giữa sông nhưng không kêu là cù lao mà được gọi là đảo nghe sang chảnh, còn nhiều vùng đất ở giữa biển xanh cát trắng lẽ ra gọi là đảo thì lại được đặt tên là cù lao nghe rất chân quê. Sau khi tìm hiểu, mình tự rút ra câu trả lời, nôm na thì hai từ này dùng thay thế lẫn nhau, tuỳ theo mục đích thương mại hay thói quen truyền đời mà trở thành cái tên gắn liền luôn với vùng đất đó. Đảo thuộc về lấp lánh, xa xôi, còn cù lao mang tính mộc lành, đơn sơ.

Chuyến tàu sớm có chú lái tàu quần áo phong sương và cô hướng dẫn viên trong trang phục nón lá áo bà ba nền nã đưa gia đình mình vượt sông lớn đến cù lao Thới Sơn, còn gọi là cồn Lân. Đây là cồn lớn nhất trong bộ tứ linh "Long Lân Quy Phụng" của vùng này, được ví là viên ngọc xanh giữa lòng sông Tiền.



Hương hoa và tiếng ong bay

Điểm dừng chân đầu tiên khi đến Thới Sơn là trại nuôi ong lấy mật.

Trại ong mật này nằm ẩn mình trong khuôn vườn đầy hoa lá. Ong bay vo ve. Cả nhà ngồi bàn ghế đá nhâm nhi ly trà mật ong ngọt lịm, cảm giác vừa thanh nhã nhưng cũng vừa...thấp thỏm, sợ lỡ có con ong nào nổi hứng lên đốt cho một cái là khổ. Mùi hương thanh khiết của hoa trái nơi đây thật vấn vít nồng nàn, đến khi bước chân rời khỏi trại ong rồi mà mùi hương vẫn còn vương theo lối đi.



Nhịp xe ngựa giữa đường làng

Thoát khỏi nỗi lo lơ lửng về ong và vị mật còn đọng lại ngọt ngào, cả nhà ra đường làng đứng chờ xe ngựa đến đón.

Ban đầu, khi nghe về việc đi xe ngựa, mình không thích lắm, vì mình không ủng hộ việc quất roi hay bóc lột sức lao động của loài vật. Mẹ mình cũng nói thấy thương, tội nghiệp con ngựa. Nhưng cô hướng dẫn viên, với giọng miền Tây ngọt như mía lùi đặc trưng, giải thích là nhà mình đang giúp tạo việc làm cho bé ngựa, để ngựa không bị thất nghiệp, được làm ra miếng ăn…Lời giải thích khiến lòng mình nhẹ nhàng hơn. Ừ, mình chuyển suy nghĩ thoáng hơn rằng những chú ngựa đang làm sứ mệnh có ích của chúng để giúp đỡ con người chứ đây không phải là bóc lột. Nhưng nhìn con ngựa vẫn thấy tội lắm, một mình mà kéo cả chiếc xe chở nào là người cầm cương, cô hướng dẫn viên, và cả nhà mình bốn người. Ánh mắt ngựa hiền queo, cái đầu cúi gầm lúc lắc theo nhịp bước, lầm lũi tập trung lao động, trông mà không khỏi mủi lòng. 

Chiếc xe ngựa ở đây được trang trí xinh xắn, nhưng dĩ nhiên không lộng lẫy như trong những câu chuyện cổ tích nước ngoài, mà mộc mạc và chân chất như tâm hồn người dân miệt vườn.

Tiếng lóc cóc lọc cọc của móng ngựa trên đường làng là một thứ âm thanh đặc biệt, nghe như nhịp gõ đủng đỉnh của chiếc đồng hồ cổ, đưa cả gia đình ngược dòng thời gian về với một miền Tây xưa cũ.

Chú ngựa cần mẫn đưa gia đình mình đi qua những xóm nhỏ thanh bình, nơi phía sau tường rào đan kẽm là những vườn nhãn tím rồi vườn bưởi chi chít trái. Cảm giác ngồi trên xe ngựa rất khác với ngồi ô tô hay xe máy. Xe lững thững như thể chẳng có gì phải vội vã trên đời - cái thong dong của một nhịp sống cũ, đủ chậm để ta nhìn thấy và nâng niu những gì xung quanh, từ bông hoa xinh đến chùm quả chín rung rinh trong gió, cho đến giọng nói thân thương của ba mẹ và con trai đang ngồi bên…

Mẹ mình đã đoán đúng. Mark rất thích trải nghiệm đi xe ngựa này. Được lắc lư trên chiếc xe thô sơ, đầu đội chiếc nón vừa mới mua ở bến tàu lúc sáng, thằng bé tự tưởng tượng mình là cao bồi nghêu ngao "di hô! di hô", líu lo suốt chặng đường. Đến sau này khi về nhà, mình hỏi con thích trải nghiệm nào nhất thì Mark bảo là thích nhất được đi xe ngựa.



Bánh tráng dừa, cốm, và nụ cười của nhóc con

Mark tạm biệt ngựa rồi lên xe điện một đoạn đến khu làng nghề truyền thống. Ở đây có người thợ ngồi tỉ mẩn đổ từng chiếc bánh tráng dừa tròn xoe. Lớp bột múc trong chiếc gáo dừa tráng nhẹ lên bếp giống như cách người ta tráng bánh cuốn trên phố thị nhưng phong cách thong dong, thanh thuần, không vội vã. Bánh mới tráng chín thơm nhẹ mùi dừa, ăn nong nóng beo béo rất ngon.

Rồi Mark còn được xem làm cốm. Tiếng nổ lụp bụp vui tai của những hạt nếp nhảy múa trên chảo to nóng rực khiến thằng nhỏ mê mẩn, reo hò tưởng là popcorn. Những hạt cốm giòn trắng như những bông hoa nhỏ xíu, bay tứ tung lên không khác gì pháo hoa, rất vui mắt. Mark được tự tay thử lắc đãi cốm rất hăng say. Nhưng cuối cùng thằng nhỏ lại dừng ngay thùng kem, đòi mua cây kem dưa hấu. Nghe giá cây cà rem chém đẹp nhưng mình vẫn vui vẻ mua, như có chút đóng góp bé nhỏ để ủng hộ người dân cù lao làm du lịch và lay lắt bám lấy cái nghề truyền thống của cha ông để nuôi sống gia đình.



Tiếng đờn ca tài tử 

Ngay đối diện xưởng nghề thủ công, bước chân qua thôi là đến nhà đờn ca tài tử.

Vừa vào cổng đã nghe tiếng nhạc vọng vang. Hôm nay thứ hai vắng khách. Nhà mình được mời ngồi chiếc bàn trong góc vườn đã bày trái cây chào đón khách với đủ màu đủ loại. Nào là thanh long đỏ, mít chín cam, ổi hồng, thơm vàng, rồi cả nhãn mọng nước. Giữa không gian ấy, tiếng đờn ca tài tử vang lên, ngọt ngào và sâu lắng, thấm đẫm vẻ đẹp tâm hồn, văn hóa miền Nam. Giá vé tour hôm nay rẻ lắm, người dân chắc sống nhờ thêm vào tiền tip nên đến mỗi nơi, nhà mình lại gửi thêm chút đỉnh xem như một lời cảm ơn và ủng hộ nho nhỏ cho người dân tiếp tục giữ gìn những nét đẹp văn hóa này.

Tiếp theo, cả nhà đi men theo đường mòn len lỏi qua khu vườn quê yên ả để ra bãi xuồng ba lá. Con đường nhỏ trong vườn ấy mới đẹp và thanh bình làm sao. Những chiếc chậu to đầy kín bèo xanh, ao rãnh trồng sen nở hoa hồng thắm, cá quẫy lội tung tăng dưới nước, bưởi treo lủng lẳng trái, và cả nhà còn được đi dưới một giàn gấc đầy những trái gấc đang chín ửng màu cam đỏ đẹp nên thơ…



Đi xuồng trên dòng trà sữa

Sau trải nghiệm đi xe ngựa và xe điện, nhà mình được di chuyển bằng xuồng ba lá để ra đến lò kẹo dừa.

Cả gia đình léo lắt bước xuống xuồng. Chiếc xuồng nhỏ đậu ở bến đơn sơ, thanh mảnh như một chiếc lá tre thả nổi bấp bênh, mong manh giữa dòng nước đục phù sa. Cô hướng dẫn viên cùng mình đỡ tay và dặn Mark bước chân vào giữa chiếc xuồng để không làm đảo lật sự cân bằng của chiếc lá tre này.

Bì bõm. Bì bõm.
Mái chèo bắt đầu vỗ nhẹ vào mặt nước. Tiếng khua nước êm ái, đều đặn như nhịp thở của dòng sông. Xuồng nhè nhẹ trôi, khẽ dập dềnh rời xa những bộn bề để chìm vào một thế giới lãng du.

Hai bên con kênh, những hàng dừa nước mọc san sát, vươn nghiêng những tán lá dài cong vút ra giữa dòng, đan vào nhau thành một mái vòm thiên nhiên kỳ ảo và duyên dáng, che chở cho khách lữ hành. Nắng len qua khe lá, rớt xuống mặt nước thành những vệt vàng lung linh, lóng lánh theo từng nhịp sóng vỗ vào mạn thuyền. Chiếc xuồng được chèo uyển chuyển, nhẹ nhàng lướt đi, rẽ nước, để lại những vệt sóng lăn tăn loang loáng ánh mặt trời. 

Phải ngồi trong lòng xuồng, thấy cái chòng chành của thân gỗ mỏng manh tiếp giáp với mặt nước phù sa, ngồi cách mặt nước chỉ chừng một gang tay, ta mới cảm nhận được cái cốt cách của vùng đất này. Như anh chèo xuồng nói, dân ở đây cả đời gắn với sông nước, quen chèo xuồng cũng như dân thành phố quen đi ô tô xe máy vậy.

Mình ngồi trên xuồng chiêm ngưỡng những tán lá xanh cùng những quày dừa nước đơm bên bẹ lá, ngắm nhìn làn nước mát dịu dàng mà tâm hồn như muốn bồng bềnh trôi theo dòng nước.

Mark chợt hỏi sao nước có màu giống như màu trà sữa vậy! Sự liên tưởng của trẻ con hồn nhiên lém lỉnh mà thật đúng và dễ thương. Cái màu nâu nhạt đặc quánh phù sa, trong mắt con như là dòng sông trà sữa khổng lồ đang đổ ngập tràn lênh láng khắp không gian. Nhà mình như đang đi xuồng trên dòng trà sữa ngọt lành…

Chuyến đi xuồng ngắn ngủi nhưng đủ để cảm nhận được sự thư thái và vẻ đẹp kỳ diệu của thiên nhiên hoà lẫn cùng nếp sống bình dị nơi đây. Khi chiếc xuồng cập bến, tâm hồn mình dường như vẫn còn vương vấn đâu đó nơi những rặng dừa nước xanh rì, nơi dòng nước có màu trà sữa nhu mì, nơi mái chèo đều đặn khua động dòng nước hiền hòa bì bõm bì bõm. Xuồng cập bến rồi mà mình vẫn còn ngẩn ngơ luyến tiếc, như vừa tỉnh dậy sau một giấc mơ đẹp giữa lòng cù lao. 

Lò kẹo dừa, bữa trưa trên cù lao, và dừa ba nhát

Từ xuồng bước lên bờ, nhà mình đến tham quan xưởng làm kẹo dừa. Những dải kẹo dài dẻo quánh, bóng bẩy như những dải lụa nâu được dàn thẳng, rồi cắt ra đều tăm tắp, nhỏ xinh rơi ra như những mẩu kỷ niệm ngọt ngào.

Sau đó là bữa trưa ngay trên cù lao tại chiếc nhà chòi nổi trên sông, ẩn mình dưới bóng cây to có hoa vàng xinh xắn, vừa ăn vừa ngắm nhìn sông nước.

Trên chuyến tàu về, chú lái tàu tự tay chặt dừa mời gia đình mình. Mình nhìn ngắm trái dừa ba nhát, tức là dừa xanh được chặt chỉ bằng ba nhát dao - một thứ nghệ thuật chặt dừa đầy lãng tử của người miền Tây, rất lạ mắt và thú vị!

 

 

Vườn trái cây Bến Tre

Tạm biệt cù lao Thới Sơn, nhà mình ghé đến vườn trái cây ở Bến Tre. Vườn lúc này chỉ có sầu riêng và chôm chôm vào mùa. Vườn chôm chôm Thái vừa đóng cửa ngừng đón khách tham quan, nên chỉ còn vườn chôm chôm thường là được vào hái ăn tại chỗ.

Nhóc con thì ôi thôi đúng kiểu Mỹ con, hết chê “stinky durian”, lại kêu “chóm chòm” có đầy gai, không ngọt nên không thích. Đang đi xem trái cây vui mà thằng nhỏ cứ hỏi chừng nào về.



Chuyện trái “Chóm Chòm”

Thật ra, nhà mình không ai mê chôm chôm, sầu riêng thì sợ lỡ xui rụng trúng đầu là mệt. Riêng mình thì vẫn hăm hở chụp ảnh cây sầu riêng đầy quả, và thích vào vườn chôm chôm hái trái trên cành. Đúng là trái chôm chôm thì trồng đại trà nhiều nơi, không hiếm hay đặc sắc như vườn vải, hay bòn bon, nhưng với mình thì trái nào cũng thích nên được vào vườn hái ăn là mình vui rồi.

Những cây chôm chôm thấp lùn làm mình nhớ giống lần đi hái dwarf peach ở Mỹ. Những chùm chôm chôm chín đỏ hây hây trên cành, có chùm nhỏm cao vừa khỏi đầu, có chùm bày ngang ngay tầm hái, có chùm trĩu la đà là sà sát đất. Ai chê chứ mình vẫn thích lắm. Việt Nam thì xem thứ trái này là rẻ rề, bình thường chứ ở Mỹ không dễ gì kiếm được. Mình vẫn còn nhớ cái lần đi New York. Lần đó, vào tiệm mỳ Ý, dùng bữa xong, mình lấy vài trái chôm chôm may mắn có được ra ăn. Người nhân viên phục vụ cứ nhìn nhìn. Không phải vì không cho phép mình mang trái cây ngoài vào mà vì anh chàng bảo không biết loại quả lạ này, chưa từng được nếm thử rambutan. Mình thấy anh chàng tò mò quá bèn tặng một quả khiến anh ta vui lắm.



Ngồi ăn chôm chôm dưới bóng cây

Nay, lần đầu được ăn chôm chôm kiểu all you can eat tự hái tự ăn bao la thỏa thích ngay tại vườn, cảm giác thật là thích. Từng sống xa xứ nên mình càng hiểu, đây là một đặc quyền xa xỉ mà ngay giữa những nơi hoa lệ trên thế giới như New York hay Silicon Valley cũng không thể có được.

Đi dạo vòng quanh vườn, nhà mình bước qua nhiều chiếc cầu bắc ngang những con mương. Cầu quê làm bằng mảnh thân dừa khô cắt dọc, bề ngang rộng chưa đầy một bàn chân, bước đi phải cẩn thận, khéo léo lắm. Nhà mình tìm thấy chỗ giữa vườn có sẵn mấy cái ghế cóc, bèn sà vào ngồi nghỉ chân, trốn nắng ngay dưới gốc chôm chôm. Ngồi dưới gốc cây ngước nhìn lên, nắng lấp loá len qua những chùm chôm chôm treo ngay phía trên đỉnh đầu tràn ngập hương sắc mùa hè. Gió trưa đưa những chùm trái chín đong đưa vỗ vào nhau, vỗ vào lá. Cả nhà nghỉ ngơi trò chuyện dưới bóng mát cây chôm chôm, trái loà xoà, thích thì chỉ cần với tay ra một chút là dễ dàng hái được vô số trái chín đỏ, rồi bẻ quả ra ăn ngay tại chỗ, cảm giác rất tuyệt vời, thật chẳng muốn về!

 

Đi về càng thấy thương…

Miền Tây là vậy, chẳng cần hào nhoáng, cứ mộc mạc, chân quê, nhưng xa rồi thấy lòng mình vương vấn nỗi yêu thương.

Mình thương vùng đất cù lao bám trụ nét đẹp văn hoá Nam bộ xưa. Thương những con người vùng quê lam lũ, nỗ lực hết mình kiếm sống và làm du lịch. Thương những người thợ lành nghề thấy khách đến xưởng bánh kẹo liền vui mừng đổ bánh cho khách có cái mà tham quan… Đọng lại là một cảm giác thấy thương, thật khó diễn tả…

Chuyến đi này vừa là tình thương mến dành cho miền Tây sông nước, vừa là cách mình gom góp những kỷ niệm để dành cho nhóc con, và tri ân sự thầm lặng chở che của ba mẹ.

Một ngày có gió sông thổi qua tóc, có cái vị ngọt thanh của trái chín vừa hái trên cành, có tiếng vó ngựa gõ nhịp thời gian, có điệu tài tử níu chân người lữ khách, có chiếc xuồng lướt nhẹ trên dòng “trà sữa” dưới mái vòm dừa nước, và có những người yêu thương. Ba mẹ mình đã lớn tuổi rồi. Thời gian thì trôi nhanh như những chùm quả chín. Mình chẳng thể giữ nụ cười của ba mẹ trẻ mãi với thời gian. Mình muốn được vui với ba mẹ và nhóc con thật nhiều. Những khoảnh khắc cả gia đình gắn kết vui vẻ bên nhau trong không gian miệt vườn bình yên của chuyến đi hôm nay chắc chắn là những kỷ niệm đẹp vô giá.

Đây không phải lần đầu mình về miền Tây. Và miền Tây là chuyến đi vốn dĩ quá quen thuộc với nhiều người. Chẳng có gì cao xa, hay sang chảnh. Nhưng được mang lại trải nghiệm đẹp cho tuổi thơ con, được cùng những người mình yêu thương vui giữa hương đồng gió nội, với mình còn hạnh phúc nào bằng.

Cuộc đời càng khó khăn, sóng gió, mình càng nâng niu và muốn lưu giữ mãi những kỷ niệm đẹp bên gia đình này… 

KhoaThy's Journal

"Yesterday - Today - Tomorrow

Each day is as special as you want it to be."

RELATED POSTS

    Hái đào